Koningin Wilhelmina (1880-1962) liet meer dan duizend schilderijen, pastels, tekeningen en schetsen van eigen hand na. Sinds 1951 zijn ze niet meer in het openbaar te zien geweest, op een enkele door haar weggegeven en ter veiling gekomen stuk na. Museum Paleis Het Loo toont een schitterende overzichtstentoonstelling van de kunstwerken van koningin Wilhelmina. De tentoongestelde kunstwerken en schilderattributen komen van de Stichting Historische Verzamelingen van het Huis Oranje-Nassau.

Koningin Wilhelmina ontving haar eerste teken- en schilderlessen op jeugdige leeftijd in het kader van het voor haar vastgestelde lesprogramma. In de toenmalige betere kringen niet ongebruikelijk. Wilhelmina was niet de enige Oranje met een artistiek talent. Zo schilderde Anna van Hannover (1709-1759) zeker niet onverdienstelijk, terwijl de eerste Koningin van Nederland, Wilhelmina van Pruisen (1774-1837) een enthousiast schilderes van olieverfschilderijen was. De doeken van koningin Anna Paulowna (1795-1865) vallen op door hun hoge kwaliteit, ook al heeft zij uitsluitend ‘nageschilderd’.

Waar al deze Oranjevorstinnen zich in hun artistieke activiteiten beperkten tot de huiselijke kring, heeft koningin Wilhelmina zich ontwikkeld tot een landschapsschilderes die haar inspiratie opdeed in de wijde wereld om zich heen. Wilhelmina tekende en schilderde vrijwel uitsluitend landschappen, op de Veluwe, in de duinen, maar ook in Noorwegen, Zwitserland, Engeland en Schotland. Ook onderscheidde zij zich al vroeg door haar bijzondere talent, waardoor de verplichte lessen de basis legden voor een levenslange passie, die de vorstin uiteindelijk in staat stelde uit te groeien tot een bijna professionele kunstenares. In haar autobiografie Eenzaam maar niet alleen beschrijft Wilhelmina hoe zij ´door de Schepper geïnspireerd met tintelend genoegen´ de penselen opneemt om te gaan schilderen. Haar benoeming tot werkend lid van de Haagse kunstenaarsvereniging Pulchri Studio in 1932 beschouwde koningin Wilhelmina als een bekroning. Na de abdicatie op 6 september 1948, vluchtte Wilhelmina, naar eigen zeggen, in het penseel. Haar artistieke aandrift stuurde Wilhelmina soms bij het ochtendgloren het bos in, dan naar de IJsseldijk, dan de hei op.

Bij de tentoonstelling verscheen bij uitgeverij Waanders in Zwolle een fraai uitgevoerde catalogus van de schilderijen en schetsen van koningin Wilhelmina. Dit boek, bevat naast een catalogusdeel een aantal opstellen, waarin de artistieke ontwikkeling van de vorstin, de tentoonstellingen in de jaren 1932/1951, haar werkzaamheden als fotografe en de inrichting van atelier worden beschreven.

Marieke E. Spliethoff e.a. Koningin Wilhelmina. Schilderijen en tekeningen (Uitgeverij Waanders b.v. Zwolle 2006) ISBN 90 400 8179 4. Prijs Euro 49,95