Dit jaar is het precies tweehonderd jaar geleden dat Lodewijk Napoleon (1778-1846) als rijkscommissaris avant-la-lettre op de Nederlandse troon werd gezet door zijn broer, de Franse keizer. Dit na een afgedwongen verzoek van een Bataafse (lees: Nederlandse) delegatie.  Hoewel het bewind van deze vorst slechts vier jaar duurde, bleef zijn aanwezigheid in ons land niet onopgemerkt. Lodewijk Napoleon deed veel moeite om de Nederlanders voor zich te winnen en verwierf daardoor enige mate van populariteit. Lodewijk Napoleon deed verwoede pogingen om Nederlands te leren. Bekend in dit verband is manier waarop hij volgens de overlevering zijn eigen titel uitsprak als “Konijn van Holland.” Geliefd maakte de Koning zich eveneens door zijn hulp bij de ramp met het kruitschip in Leiden en de overstroming van de Betuwe.

Koning Lodewijk Napoleon en zijn echtgenote Hortense de Beauharnais namen hun intrek in paleis Huis ten Bosch. Het huwelijk was minder gelukkig: vanaf 1810 leefden Lodewijk en Hortense gescheiden van elkaar. Later werden ook residenties betrokken in o.a. Utrecht en Amsterdam. Als buitenverblijven koos de Koning paleis Soesdijk, paleis Het Loo en het Paviljoen Welgelegen in Haarlem. Al zijn paleizen werden met de grootste zorg verbouwd en ingericht in de stijl van het Franse keizerrijk, het empire. De kostbare stoffen, meubelen, pendules en kroonluchters maakten grote indruk op tijdgenoten.

Paleis Het Loo was het favoriete buitenverblijf van Lodewijk Napoleon. Na de staatszaken vond de Koning hier afleiding in lange wandelingen, jachtpartijen en het spelen van biljard. In de tot theater omgebouwde oranjerie werden opera’s en komedies gespeeld door een Frans toneelgezelschap.  

In 1810 kwam er een einde aan het frivole Nederlandse koningschap van Lodewijk Napoleon. Het Koninkrijk Holland werd door Napoleon ingelijfd. In de eerste jaren na zijn abdicatie probeerde Lodewijk de Nederlandse troon te herwinnen. Dit mislukte. Uiteindelijk gaven de Nederlanders in 1813 de voorkeur aan de vrijheid en daarmee aan de Oranjes. Gedesillusioneerd stierf de Franse vorst in 1846 in ballingschap in Livorno.

Lodewijk Napoleon wordt dit jaar herdacht met een omvangrijke tentoonstelling in Paleis Het Loo en met de verschijning van dit rijk geïllustreerde boek, waarin zijn betekenis voor Nederland wordt besproken. In het boek komen o.a. de tuinarchitectuur, de hofetiquette en –kleding aan bod. De getoonde kostbaarheden, die afkomstig zijn uit belangrijke particuliere en museale collecties in Frankrijk en Nederland geven een helder beeld van de Franse allure aan het hof van Lodewijk Napoleon.  De tentoonstelling over Lodewijk Napelon in Paleis Het Loo duurt nog tot 21 januari 2007

Paul Rem en George Sanders red., Lodewijk Napoleon. Aan het hof van onze eerste koning, 1806-1810 (Walburg Pers, Zutphen, 2006) 120 blz., ISBN 90.5730.455.4, prijs Euro 19.95