Dit jaar viert de Bond van Oranjeverenigingen zijn eeuwfeest. De koepel van ruim vierhonderd algemene en christelijke oranjeverenigingen behoort als kwartiermaker van de monarchie tot de ruggengraat van onze samenleving. Maar na een eeuwlang vrijwilligerswerk er is wel iets veranderd. Daar waar de Oranjefans vroeger heikele discussies in de media meden, kiest de huidige voorzitter van de Oranjebond, Michiel Zonnevylle, voor het debat.

In 2007, in een interview met uw verslaggever, kapittelde hij prinses Máxima om haar identiteitspeech. De Oranjes moesten bij die onverwachte kritiek van de verstokte Oranjebrigade flink slikken. Dat gebeurde nooit eerder publiekelijk uit die hoek. Het bleek geen eenmalige oprisping. De Oranjebond was dit jaar opnieuw kritisch. De rechtszaak van prins Willem-Alexander en prinses Máxima tegen fotopersbureau AP en hun bouwplannen in Mozambique konden geen genade vinden.

"De tijden zijn veranderd en wij veranderen mee", legt Zonnevylle uit. "Wij zijn geen fanclub van de Oranjes, wel van de monarchie als beste staatsvorm voor Nederland. Het is begrijpelijk dat de Oranjes worstelen met de roep om meer openheid. Toch moeten ze meer en duidelijker laten zien wat ze doen. Ik bewonder de internationale rol van de prins en prinses, maar ze moeten zich in eigen land meer laten gelden. Er zijn nu te veel glamourtoestanden. Vooral de prins moet beseffen dat hij, net als zijn moeder, een symbool is. Dat betekent dat veel mensen zich in je moeten kunnen herkennen. Dan moet je de samenleving ook laten zien dat je betrokken bent. Hun goede werk voor het Oranjefonds is niet genoeg."

De Oranjebondvoorzitter heeft nog een advies in petto. "Belangrijk is dat het prinselijk paar vertrouwen heeft in hun adviseurs, vooral als die eerlijk tegen ze zijn. Interne oppositie in het paleis is belangrijk voor een gezonde monarchie." In de aanloop naar een troonsafstand is vergissen of fouten maken volgens de voorzitter geen probleem. "Daar leer je van. Natuurlijk kan dat moeilijke momenten opleveren. Pieter van Vollenhoven kan daar als geen ander over meepraten. Maar kijk hoe succesvol hij is geworden. Ik gun het prinselijk paar hun persoonlijke levenssfeer en hun wens om soms in het openbaar ook anoniem te zijn, maar je gedrag als troonopvolger is altijd publiek. Dat is de les van de kwestie-Mozambique."

De populariteit van de Oranjes was in 2009 onderwerp van veel steekproeven. Is dat de nieuwe maatstaf? "Ik heb niets met dagkoersen. Nee, het is veelal armoede van de media om daar allerlei conclusies aan te verbinden, zoals in heikele kwesties ook steevast het ceremonieel koningschap van stal wordt gehaald. Feit is wel dat de Oranjes de ramen en deuren verder moeten openzetten."

Bron: De Telegraaf/Alex de Vries